تاریخ‌نگار تاریخچهٔ سازها | ترومپت

[پناه.]

کاربرد اولیه: نظامی و تشریفاتی

ترومپت تا قرن‌ها فقط برای اعلان جنگ، جمع‌آوری سربازان و مراسم سلطنتی استفاده می‌شد.

تو روم باستان ترومپت‌هایی به اسم توبا و کورنو داشتن — از جنس برنز و مستقیم (بدون خمیدگی).

نوازنده‌ها جایگاه اجتماعی بالایی نداشتن — فقط یه ابزار برای انتقال فرمان بودن.

 

[پناه.]

قرون وسطی و رنسانس

ترومپت طبیعی (Natural Trumpet)
تا قرن ۱۴ ترومپت‌ها بدون سوپاپ بودن — فقط نت‌های سری هارمونیک (طبیعی) رو می‌تونستن بنوازن.
تو قرن ۱۵، ترومپت‌ها رو به شکل لوله بلند مستقیم می‌ساختن که بهش می‌گفتن ترومپت بلند.
کمکم براش خمیدگی (حلقه) درست کردن تا طول لوله زیاد بمونه ولی ساز جمع‌وجورتر بشه — این شد ترومپت باروک.

ممنوعیت و انحصار (قرن ۱۶-۱۷)

تو آلمان و اتریش، نواختن ترومپت فقط برای اصناف سلطنتی مجاز بود — نوازنده‌های غیرنظامی حق نداشتن ترومپت بزنن!
به این نوازنده‌های درباری می‌گفتن Field Trumpeter و تکنیک‌هاشون رو مثل یه راز سینه‌به‌سینه منتقل می‌کردن.
بالاترین رجیستر (رجیستر کلارینو) مخصوص بهترین نوازنده‌ها بود — باخ و هندل تو آثارشون از این رجیستر استفاده کردن.

 

[پناه.]

انقلاب سوپاپ (قرن ۱۹)

مشکل اصلی ترومپت طبیعی:
فقط نت‌های محدودی رو می‌تونست بزنه — برای نت‌های خارج از سری هارمونیک باید لوله‌ها رو عوض می‌کردن (کروک).
این کار تو اجرا خیلی سخت و کند بود.

اختراع سوپاپ (۱۸۱۴-۱۸۳۰)

هاینریش اشتولزل (۱۸۱۴) اولین سوپاپ پیستونی رو اختراع کرد — ولی کامل نبود.
فرانسوا پریه (۱۸۳۸) سوپاپ چرخشی (Rotary Valve) رو ساخت که تو اروپای مرکزی محبوب شد.
آدولف ساکس (همون کسی که ساکسیفون رو ساخت) تو بهبود سوپاپ‌ها نقش داشت.
تا ۱۸۴۰ ترومپت کروماتیک (با سوپاپ) کامل شد و کمکم جای ترومپت طبیعی رو گرفت.

تغییر شکل لوله:

ترومپت‌های اولیه سوپاپ‌دار هنوز بلند بودن — تا اینکه تو اواخر قرن ۱۹ مدل امروزی با لوله‌های فشرده‌تر و دهنی کوچیک‌تر ساخته شد.

 

[پناه.]

قرن بیستم: عصر طلایی
ورود به جاز (اوایل ۱۹۰۰)

ترومپت تو نیواورلئان به ساز اصلی جاز تبدیل شد.
لویی آرمسترانگ (۱۹۰۱-۱۹۷۱) ترومپت رو از یه ساز ارکستری به یه ساز سولو و بداهه‌نواز تبدیل کرد — تأثیرش روی موسیقی جهان غیرقابل انکاره.
بعد از اون مایلز دیویس، دیزی گیلیسپی، کلیفورد براون هرکدوم سبک جدیدی به ترومپت اضافه کردن.

تحولات فنی:

دهنی‌های مدرن با طراحی دقیق‌تر برای رجیسترهای بالا
ترومپت‌های پیکولو (کوک سی‌بمل/لا) برای موسیقی باروک و مدرن
ترومپت فلوگلهورن (صدای گرم‌تر و تیره‌تر)
ترومپت برقی و MIDI در دهه ۱۹۸۰

 

[پناه.]

ترومپت در ایران

ترومپت از دوره قاجار از طریق ارتش و موسیقی نظامی وارد ایران شد.
تو موسیقی سنتی ایران خیلی جا نیفتاد — ولی تو موسیقی پاپ و ارکسترال جای خودش رو باز کرد.

نوازنده‌های شاخص: همایون خرم (بیشتر ویولون ولی با ترومپت هم کار کرد)، فرهاد فخرالدینی (آهنگساز و رهبر ارکستر که از ترومپت تو آثارش استفاده کرده).

تفاوت کلیدی ترومپت با ویولون در تاریخ: ویولون از پایین‌دسته به بالا اومد و توی دربارها پذیرفته شد، ولی ترومپت از بالا (دربار و ارتش) شروع کرد و بعد رفت توی دست مردم عادی — مخصوصاً تو جاز