وقتی صحبت از عمل جراحی به میان میآید، ناخودآگاه تصاویری از چاقوی تیز، اتاق عمل سرد و ریسکهای پیچیده در ذهن نقش میبندد. اما در میان صدها نوع عمل جراحی، برخی چنان ساده، کمخطر و با دوره نقاهت کوتاهی هستند که حتی نامشان برای بسیاری از مردم ناآشناست. در این میان، بعضی جراحیها به دلیل شرایط بسیار خاصی که دارند، به ندرت تجویز میشوند و به همین دلیل «مشتری» یا بیمار کمی دارند. ترکیب «کمترین خطا» و «کمترین میزان انجام» میتواند ما را به جراحیای راهنمایی کند که هم ایمنترین و هم نادرترین گزینه باشد. در این نوشتار به معرفی یکی از همین جراحیهای منحصربهفرد میپردازیم.
جراحیای که معیارهای شما را به بهترین شکل پوشش میدهد، «برداشتن زائده استخوانی فلسی ناویکولار جانبی» (Excision of accessory navicular bone) است. این زائده، یک قطعه استخوانی اضافه و مادرزادی در کناره داخلی پا (نزدیک قوس پا) است که فقط در حدود ۴ تا ۱۴ درصد جمعیت وجود دارد و از این تعداد نیز درصد بسیار کمی (کمتر از ۱ درصد) به حدی دردناک یا علامتدار میشود که نیاز به جراحی پیدا کند.
1-ساختار سطحی و دسترسی آسان: این استخوان اضافه درست زیر پوست و بافت نرم پا قرار دارد. جراح بدون نیاز به ورود به حفرههای بدن (مثل شکم یا قفسه سینه)، به راحتی به آن دسترسی پیدا میکند. 2-عدم دستکاری اعضای حیاتی: در این جراحی، هیچ عضوی از اعضای حیاتی (قلب، ریه، مغز، رودهها) درگیر نیست. فقط یک قطعه استخوانی کوچک و بیاستفاده برداشته میشود. 3-بیهوشی موضعی یا منطقهای: این عمل اغلب با بیهوشی موضعی (تنها بیحس کردن ناحیه پا) انجام میشود. بیمار کاملاً هوشیار است و خطرات ناشی از بیهوشی عمومی (بزرگترین منبع خطا در جراحیها) به صفر میرسد. 4-عوارض نادر: میزان عوارض جدی مانند عفونت عمقی، آسیب عصبی یا لخته خون در این جراحی کمتر از ۰.۵ درصد است. اغلب عوارض احتمالی، تورم یا کبودی خفیف و موقتی است.
1-نادر بودن اندیکاسیون: همانطور که گفته شد، فقط تعداد بسیار کمی از افرادی که این زائده مادرزادی را دارند به حدی درد یا ناراحتی تجربه میکنند که نیاز به عمل داشته باشند. اغلب افراد، حتی بدون اینکه بدانند این استخوان اضافه را دارند، بدون مشکل زندگی میکنند. 2-درمان غیرجراحی موفق: اگر این زائده درد بگیرد، در قدم اول با کفش طبی، فیزیوتراپی و استراحت کاملاً کنترل میشود. تنها موارد مقاوم و مزمن به جراحی میرسند. 3-تشخیص تخصصی: بسیاری از پزشکان عمومی و حتی برخی متخصصان ارتوپد، این زائده را با مسائل رایجتری مانند تاندونیت (التهاب تاندون) اشتباه میگیرند. به همین دلیل، تشخیص صحیح و ارجاع برای جراحی نادر است.