معرفی سوختگی پوست | انواع، علل، علائم و نکات مهم

HIIIS

مدیر تالار علوم+مدیرآز ادبیات+مترجم آز+مقاله‌نویس
پرسنل مدیریت
مدیر رسـمی تالار
مدیر آزمایـشی تالار
ژورنالیست
مشاور
مقام‌دار آزمایشی
نویسنده نوقلـم
نوشته‌ها
نوشته‌ها
4,115
پسندها
پسندها
20,704
امتیازها
امتیازها
813
سکه
5,243
مقدمه:
پوست یکی از مهم‌ترین اندام‌های بدن و نخستین سد دفاعی در برابر عوامل خارجی است. هنگامی که پوست یا بافت‌های زیرین آن در اثر حرارت، شعله، آب یا مایعات داغ، بخار، مواد شیمیایی، برق، تابش نور خورشید یا برخی منابع دیگر آسیب می‌بینند، سوختگی ایجاد می‌شود. شدت سوختگی می‌تواند از یک قرمزی و درد خفیف و موقتی تا آسیب عمیق و گسترده به پوست و بافت‌های زیرین متفاوت باشد. سوختگی فقط یک آسیب سطحی پوستی نیست؛ در موارد شدید می‌تواند باعث از بین رفتن بافت، عفونت، کم‌آبی بدن، ایجاد جای زخم و محدودیت حرکتی شود و حتی زندگی فرد را تهدید کند. به همین دلیل، شناخت انواع سوختگی، تشخیص شدت آن و انجام صحیح کمک‌های اولیه اهمیت زیادی دارد.
 
انواع سوختگی از نظر علت:
سوختگی‌ها را می‌توان بر اساس عامل ایجادکننده به چند گروه تقسیم کرد:

۱. سوختگی حرارتی
این نوع در اثر تماس پوست با منابع گرما ایجاد می‌شود؛ مانند:
شعله آتش
آب جوش و مایعات داغ
بخار
روغن داغ
اجسام بسیار داغ مانند اتو یا ظروف داغ
این نوع یکی از شایع‌ترین سوختگی‌هاست و ممکن است از سطحی تا بسیار عمیق باشد.
 
۲. سوختگی شیمیایی:
در اثر تماس پوست یا چشم با مواد اسیدی یا قلیایی ایجاد می‌شود. موادی مانند برخی اسیدهای صنعتی، مواد شوینده قوی و مواد شیمیایی آزمایشگاهی می‌توانند موجب سوختگی شیمیایی شوند.

●نکته مهم این است که سوختگی شیمیایی ممکن است حتی پس از قطع تماس اولیه نیز به آسیب بافتی ادامه دهد؛ بنابراین در صورت وقوع، ارزیابی پزشکی اهمیت ویژه‌ای دارد.
 
۳. سوختگی الکتریکی:
این نوع بر اثر عبور جریان برق از بدن ایجاد می‌شود. نکته مهم درباره سوختگی الکتریکی این است که ممکن است آسیب ظاهری پوست کوچک باشد، اما در عمق بدن آسیب جدی به عضلات، اعصاب، عروق یا حتی قلب ایجاد شده باشد. بنابراین سوختگی‌های الکتریکی باید جدی گرفته شوند.
 
۴. آفتاب‌سوختگی:
قرار گرفتن بیش از حد در معرض اشعه فرابنفش خورشید می‌تواند باعث آسیب پوستی، قرمزی، درد، گرمی پوست و گاهی ایجاد تاول شود. آفتاب‌سوختگی در صورت شدید بودن می‌تواند با علائمی مانند کم‌آبی و بیماری عمومی همراه شود.
 
۵. سوختگی ناشی از تشعشع:
این نوع سوختگی می‌تواند در اثر برخی منابع تابش، از جمله پرتودرمانی یا برخی انواع پرتوهای شدید، ایجاد شود. شدت آن به نوع و میزان تماس با پرتو بستگی دارد.
 
انواع سوختگی بر اساس عمق:
یکی از مهم‌ترین روش‌های طبقه‌بندی سوختگی، توجه به عمق آسیب پوست است.

۱.سوختگی درجه اول یا سطحی:
در این نوع، آسیب عمدتاً محدود به لایه خارجی پوست، یعنی اپیدرم است. علائم معمول:
قرمزی پوست
درد و حساسیت
گاهی تورم خفیف
معمولاً بدون تاول

آفتاب‌سوختگی خفیف نمونه‌ای از این نوع سوختگی است. سوختگی‌های سطحی معمولاً در مدت نسبتاً کوتاهی بهبود پیدا می‌کنند و معمولاً جای زخم دائمی ایجاد نمی‌کنند.
 
۲.سوختگی درجه دوم یا سوختگی با ضخامت نسبی:
در این حالت آسیب از اپیدرم عبور کرده و به درم، یعنی لایه عمیق‌تر پوست، نیز می‌رسد.
علائم ممکن است شامل:
✅️قرمزی شدید
✅️تورم
✅️درد قابل توجه
✅️ایجاد تاول
✅️ظاهر مرطوب یا براق پوست
✅️تغییر رنگ پوست

سوختگی درجه دوم خود می‌تواند از نظر عمق متفاوت باشد. نوع عمیق‌تر آن ممکن است مدت بیشتری برای ترمیم نیاز داشته باشد و احتمال ایجاد اسکار در آن بیشتر است.
 
۳.سوختگی درجه سوم یا تمام‌ضخامت:
در این نوع، تمام ضخامت پوست آسیب می‌بیند و گاهی بافت چربی و حتی بافت‌های عمیق‌تر نیز درگیر می‌شوند. ممکن است پوست:
✅️سفید
✅️قهوه‌ای
✅️سیاه یا سوخته
✅️خشک
✅️سفت یا چرمی‌شکل
به نظر برسد.

●نکته جالب این است که در سوختگی بسیار عمیق، ممکن است درد در مرکز آسیب کمتر از انتظار باشد؛ زیرا پایانه‌های عصبی پوست نیز ممکن است تخریب شده باشند. سوختگی‌های تمام‌ضخامت معمولاً نیازمند ارزیابی و درمان پزشکی هستند و در موارد گسترده ممکن است به جراحی یا پیوند پوست نیاز داشته باشند.
 
علائم سوختگی:
علائم به عمق و وسعت سوختگی بستگی دارند، اما شایع‌ترین موارد عبارت‌اند از:
✅️قرمزی یا تغییر رنگ پوست
✅️درد و سوزش
✅️تورم
✅️حساسیت پوست
✅️ایجاد تاول
✅️پوسته‌ریزی
✅️تغییر بافت پوست
✅️سفید، قهوه‌ای یا سیاه شدن پوست در سوختگی‌های عمیق

گاهی شدت واقعی سوختگی در ساعات اولیه کاملاً مشخص نیست و برخی آسیب‌ها ممکن است طی یک تا دو روز واضح‌تر شوند.
 
کی این تاپیک رو خونده (کل خوانندگان: 2)
عقب
بالا پایین