دانستنی‌های‌پزشکی بیماری مزمن کلیه چیست و چگونه تشخیص داده می‌شود؟

راه‌های کنترل و کند کردن پیشرفت بیماری مزمن کلیه

در صورت ابتلا به بیماری مزمن کلیه، می‌توانیم با انجام چند اقدام، از کلیه‌ها در برابر آسیب بیشتر محافظت کنیم. اقدام‌هایی که برای محافظت از کلیه‌ها در برابر آسیب انجام می‌دهیم، ممکن است به پیشگیری از بیماری‌های قلبی و بهبود سلامت کلی ما هم کمک کنند.

کنترل فشار خون

مهم‌ترین کاری که می‌توانیم برای کمک به درمان بیماری کلیه انجام دهیم، کنترل فشار خون است، چرا که فشار خون بالا می‌تواند به کلیه‌ها آسیب برساند. اگر فشار خون را در محدوده «هدف» (که پزشک تعیین می‌کند) نگه داریم، می‌توانیم از کلیه‌ها بهتر محافظت کنیم.​
 
مراجعه منظم به پزشک برای پایش بیماری

آزمایش‌هایی که برای تشخیص بیماری کلیه انجام می‌شوند، برای پیگیری تغییرات عملکرد کلیه و میزان آسیب هم کاربرد دارند. در مراجعه‌ها پزشک همچنین فشار خون‌ ما را بررسی می‌کند و اگر به دیابت مبتلا باشیم، سطح A1C (میانگین قند خون سه ماهه) را هم می‌سنجد.

مصرف داروها طبق دستور پزشک

بسیاری از افراد مبتلا بهCKD داروهایی برای کاهش فشار خون، کنترل قند و کاهش کلسترول خون مصرف می‌کنند.
دو نوع از داروهای کاهش فشار خون ممکن است روند بیماری کلیه را هم کند کنند و نارسایی کلیه را به تأخیر بیندازند؛ حتی در افرادی که فشار خون بالا ندارند. همچنین بسیاری از افراد برای کنترل فشار خون به مصرف دو دارو یا بیشتر نیاز دارند.​
 
دقت در مصرف داروهای بدون نسخه

در مصرف داروهای بدون نسخه (OTC) دقت کنیم. بعضی مسکن‌ها و داروهای سرماخوردگی حاوی داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID)، می‌توانند به‌ویژه در افراد مبتلا به بیماری کلیه، دیابت یا فشار خون بالا به کلیه‌ها آسیب برسانند. بنابراین بهتر است از پزشک بپرسیم دارویی که مصرف می‌کنیم برای ما بی‌خطر است یا نه.

فعالیت بدنی منظم

در بیشتر روزهای هفته، دست‌کم سی دقیقه فعالیت بدنی داشته باشیم. ورزش می‌تواند به کاهش استرس، کنترل وزن و رسیدن به فشار خون و قند خون هدف کمک کند. بهتر است درباره نوع و مقدار مناسب فعالیت فیزیکی با پزشک معالج خود مشورت کنیم.​
 
حفظ وزن سالم

اضافه‌وزن باعث می‌شود کلیه‌ها سخت‌تر کار کنند و ممکن است به آن‌ها آسیب برساند.

خواب کافی و باکیفیت

خواب کافی(هفت تا هشت ساعت در شب) برای سلامت جسم و روان ضروری است و می‌تواند به کنترل بهتر فشار خون و قند خون کمک کند. با اصلاح عادت‌های خواب می‌توانیم کیفیت خواب را بهبود ببخشیم.

ترک سیگار
مصرف سیگار می‌تواند آسیب کلیه را تشدید کند. ترک سیگار به کنترل بهتر فشار خون و حفظ سلامت کلیه کمک می‌کند و خطر سکته قلبی و مغزی را هم کاهش می‌دهد.​
 
مدیریت استرس و افسردگی

استرس طولانی‌مدت می‌تواند فشار خون و قند خون را بالا ببرد و به افسردگی منجر شود. بعضی از کارهایی که برای سلامت کلیه انجام می‌دهیم (مثل فعالیت بدنی و خواب کافی)، به کاهش استرس هم کمک می‌کنند.
افسردگی در بیماری‌های مزمن شایع است و می‌تواند مدیریت بیماری کلیه را دشوارتر کند. اگر احساس افت خلق داریم، بهتر است از متخصص سلامت روان کمک بگیریم.​
 
سوالات متداول در باره بیماری مزمن کلیه؟
چطور می‌توان از CKD پیشگیری کرد یا روند آن را کند کرد؟

کنترل یا پیشگیری از بیماری‌هایی که باعث CKD می‌شوند (مثل دیابت و فشار خون بالا) ممکن است به پیشگیری از CKD کمک یا روند پیشرفت آن را کندتر کند. همچنین، رعایت سبک زندگی سالم مثل تغذیه درست، حفظ وزن سالم، فعالیت فیزیکی و پرهیز از داروهایی که ممکن است به کلیه‌ها آسیب بزنند، می‌توانند به کلیه‌های ما کمک کنند برای مدت طولانی‌تری سالم‌تر بمانند.​
 
درصورت ابتلا به CKD حتماً باید رژیم غذایی خاص داشته باشم؟

انتخاب خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های سالم و پرهیز از غذاهایی که سدیم (نمک) زیادی دارند، ممکن است از بعضی مشکلات ناشی ازCKD پیشگیری کند یا بروز آن‌ها را به تأخیر بیندازد. همچنین با پیشرفت CKD، نیازهای تغذیه‌ای ما تغییر می‌کند. بنابراین ممکن است لازم باشد با کارشناس تغذیه مشورت کنیم تا برنامه غذایی متناسب با نیازهای فردی‌ ما تنظیم شود.​
 
آیا CKD به‌طور ناگهانی ایجاد می‌شود؟

بیماری مزمن کلیه در بیشتر موارد به‌آرامی و به مرور زمان ایجاد می‌شود. با این وجود، گاهی می‌تواند در نتیجه یک اتفاق ناگهانی هم به وجود بیاید.

آیا CKD یک بیماری غیرقابل‌برگشت است؟

بیماری مزمن کلیه در مراحل پیشرفته، معمولاً قابل برگشت نیست. در بعضی افراد، CKD می‌تواند به مرور زمان پیشرفت کند و به نارسایی کلیه برسد. هرچه CKD زودتر تشخیص داده شود، امکان پیشگیری از آسیب رسیدن به کلیه‌ها افزایش پیدا می‌کند.​
 
عقب
بالا پایین