روانشناسی چندتا از عوامل آسیب پذیری برای اختلال PTSD
- نویسنده موضوع اقیــانــــــوس
- تاریخ شروع
۱. تمایل به بر عهده گرفتن مسئولیت شخصی در رویداد تروماتیک
۲. عوامل رشدی مثل جدایی از والدین در کودکی یا زندگی خانوادگی بی ثبات
۳. سابقه PTSD در خانواده
۴. وجود سطح بالای اضطراب و یا اختلالات روانی پیش از رویداد تروماتیک
۵. ضریب هوشی پایین
۶.صفات مربوط به اختلالات شخصیت مرزی، ضداجتماعی، پارانویید و وابسته
۷.صفات شخصیتی مثل سطح بالای روانرنجوری، منفی گرایی و….
۸. نظام حمایتی ناکافی
۹. ادراک موقعیت کنترل کننده بیرونی به جای درونی
۱۰. سابقه افراط در مصرف الکل
۱. تمایل به بر عهده گرفتن مسئولیت شخصی در رویداد تروماتیک:
افرادی که خود را مستقیماً مسئول وقوع یا شدت رویداد تروماتیک میدانند، حتی زمانی که چنین نبوده، بیشتر در معرض احساس گناه، شرم و خودسرزنشگری هستند. این سبک اسناد درونی و پایدار میتواند بهبودی طبیعی پس از تروما را مختل کند. چنین طرز فکری اغلب با افسردگی و نشخوار فکری همراه بوده و فرد را از پردازش سالم واقعه بازمیدارد.
افرادی که خود را مستقیماً مسئول وقوع یا شدت رویداد تروماتیک میدانند، حتی زمانی که چنین نبوده، بیشتر در معرض احساس گناه، شرم و خودسرزنشگری هستند. این سبک اسناد درونی و پایدار میتواند بهبودی طبیعی پس از تروما را مختل کند. چنین طرز فکری اغلب با افسردگی و نشخوار فکری همراه بوده و فرد را از پردازش سالم واقعه بازمیدارد.
۲. عوامل رشدی مثل جدایی از والدین در کودکی یا زندگی خانوادگی بیثبات:
کودکی همراه با طلاق، مرگ والدین، بیثباتی مالی، جابجاییهای مکرر یا غفلت عاطفی، پایههای دلبستگی ایمن را تضعیف میکند. این افراد در بزرگسالی ظرفیت کمتری برای تنظیم هیجانات و مقابله با استرس دارند. چنین پیشینهای توانایی ایجاد روابط حمایتی پس از تروما را نیز کاهش میدهد.
کودکی همراه با طلاق، مرگ والدین، بیثباتی مالی، جابجاییهای مکرر یا غفلت عاطفی، پایههای دلبستگی ایمن را تضعیف میکند. این افراد در بزرگسالی ظرفیت کمتری برای تنظیم هیجانات و مقابله با استرس دارند. چنین پیشینهای توانایی ایجاد روابط حمایتی پس از تروما را نیز کاهش میدهد.
۳. سابقه PTSD در خانواده:
وجود اختلال استرس پس از سانحه در والدین یا خواهر و برادرها میتواند هم از طریق ژنتیک (مانند واکنشپذیری بیش از حد آمیگدال) و هم از طریق یادگیری مشاهدهای و محیط خانوادگی آکنده از اضطراب، خطر را افزایش دهد. همچنین الگوی ناکارآمد خانواده در مواجهه با تروما تکرار میشود. این سابقه خانوادگی گاهی به معنای نوروبیولوژی آسیبپذیرتر در برابر استرس است.
وجود اختلال استرس پس از سانحه در والدین یا خواهر و برادرها میتواند هم از طریق ژنتیک (مانند واکنشپذیری بیش از حد آمیگدال) و هم از طریق یادگیری مشاهدهای و محیط خانوادگی آکنده از اضطراب، خطر را افزایش دهد. همچنین الگوی ناکارآمد خانواده در مواجهه با تروما تکرار میشود. این سابقه خانوادگی گاهی به معنای نوروبیولوژی آسیبپذیرتر در برابر استرس است.
۴. وجود سطح بالای اضطراب و یا اختلالات روانی پیش از رویداد تروماتیک:
سابقه اختلالات اضطرابی (مانند اختلال پانیک، اضطراب منتشر) یا افسردگی پیش از تروما، ظرفیت انعطافپذیری روانی را کاهش میدهد. چنین افرادی الگوهای شناختی منفیتر و سیستم برانگیختگی فیزیولوژیک حساستری دارند. در نتیجه، رویداد تروماتیک بهعنوان تأییدی بر نگرانیهای پیشین عمل کرده و احتمال ابتلا به PTSD را چند برابر میکند.
سابقه اختلالات اضطرابی (مانند اختلال پانیک، اضطراب منتشر) یا افسردگی پیش از تروما، ظرفیت انعطافپذیری روانی را کاهش میدهد. چنین افرادی الگوهای شناختی منفیتر و سیستم برانگیختگی فیزیولوژیک حساستری دارند. در نتیجه، رویداد تروماتیک بهعنوان تأییدی بر نگرانیهای پیشین عمل کرده و احتمال ابتلا به PTSD را چند برابر میکند.
۵. ضریب هوشی پایین:
بهطور کلی هوش پایینتر (بهویژه هوش کلامی و توانایی حل مسئله) ممکن است با ظرفیت کمتر برای پردازش شناختی و معناسازی واقعه همراه باشد. این افراد کمتر میتوانند ارزیابی واقعبینانه از خطر و منایع مقابلکننده داشته باشند. البته هوش بهتنهایی عامل مستقلی نیست، اما در کنار سایر آسیبپذیریها، یادگیری مهارتهای مقابلهای را دشوارتر میکند.
بهطور کلی هوش پایینتر (بهویژه هوش کلامی و توانایی حل مسئله) ممکن است با ظرفیت کمتر برای پردازش شناختی و معناسازی واقعه همراه باشد. این افراد کمتر میتوانند ارزیابی واقعبینانه از خطر و منایع مقابلکننده داشته باشند. البته هوش بهتنهایی عامل مستقلی نیست، اما در کنار سایر آسیبپذیریها، یادگیری مهارتهای مقابلهای را دشوارتر میکند.
۶. صفات مربوط به اختلالات شخصیت مرزی، ضداجتماعی، پارانوئید و وابسته:
این ویژگیهای شخصیتی (مانند بیثباتی هیجانی در مرزی، بدگمانی در پارانوئید، نیاز شدید به حمایت در وابسته) شیوه مواجهه با تروما را مختل میکنند. افراد با این صفات اغلب شبکه حمایت اجتماعی آشفتهای دارند و رفتارهای پرخطر یا اجتنابی از خود نشان میدهند. این الگوها مانع از بازگشت به تعادل روانی پس از رویداد میشوند.
این ویژگیهای شخصیتی (مانند بیثباتی هیجانی در مرزی، بدگمانی در پارانوئید، نیاز شدید به حمایت در وابسته) شیوه مواجهه با تروما را مختل میکنند. افراد با این صفات اغلب شبکه حمایت اجتماعی آشفتهای دارند و رفتارهای پرخطر یا اجتنابی از خود نشان میدهند. این الگوها مانع از بازگشت به تعادل روانی پس از رویداد میشوند.
۷. صفات شخصیتی مثل سطح بالای روانرنجوری، منفیگرایی و…:
روانرنجوری بالا (تمایل به تجربه هیجانات منفی مانند ترس، غم، خشم) قویترین پیشبینیکننده شخصیتی برای PTSD پس از تروما است. چنین افرادی رویدادها را تهدیدآمیزتر تفسیر کرده و در تنظیم خلق دچار مشکل میشوند. منفیگرایی مزمن نیز باعث میشوند معانی فاجعهآمیز از واقعه استخراج کنند.
روانرنجوری بالا (تمایل به تجربه هیجانات منفی مانند ترس، غم، خشم) قویترین پیشبینیکننده شخصیتی برای PTSD پس از تروما است. چنین افرادی رویدادها را تهدیدآمیزتر تفسیر کرده و در تنظیم خلق دچار مشکل میشوند. منفیگرایی مزمن نیز باعث میشوند معانی فاجعهآمیز از واقعه استخراج کنند.
۸. نظام حمایتی ناکافی:
داشتن خانواده، دوستان یا جامعهای که پس از تروما حمایت عاطفی، عملی و تأییدکننده ارائه ندهد، یکی از قویترین عوامل خطر شناخته شده است. فقدان حمایت باعث میشود فرد احساس تنهایی، طردشدگی و ناامنی کند. همچنین فرصت بازگویی و پردازش طبیعی رویداد را از دست میدهد. در مقابل، حتی پس از تروماهای شدید، حمایت اجتماعی خوب میتواند محافظت کند.
داشتن خانواده، دوستان یا جامعهای که پس از تروما حمایت عاطفی، عملی و تأییدکننده ارائه ندهد، یکی از قویترین عوامل خطر شناخته شده است. فقدان حمایت باعث میشود فرد احساس تنهایی، طردشدگی و ناامنی کند. همچنین فرصت بازگویی و پردازش طبیعی رویداد را از دست میدهد. در مقابل، حتی پس از تروماهای شدید، حمایت اجتماعی خوب میتواند محافظت کند.
کی این تاپیک رو خونده
(کل خوانندگان: 4)