روانشناسی اختلال اضطراب اجتماعی (ASPD)

[HIIIS]

4. رفتارها و نشانه‌های قابل مشاهده در زندگی روزمره:​

یک فرد مبتلا به ASPD درماننشده ممکن است اینگونه رفتار کند:

الف)در روابط عاطفی: اغواگری سریع، دروغگویی بیمارگونه درباره‌ی گذشته، سوءاستفادهی عاطفی/مالی، خیانت بدون احساس گناه، رها کردن شریک زندگی در بدترین شرایط.

ب)در محیط کار: استفاده از دیگران برای بالا رفتن از نردبان ترقی، سرقت ایده‌ها، دروغ به مشتری یا کارفرما، غیبت‌های مکرر، توجیه رفتارهای نادرست خود با سرزنش دیگران.

 

[HIIIS]

ج)مواجهه با قانون: تخلفات رانندگی مکرر، کلاهبرداری، فروش مواد مخدر، سرقت، و در موارد شدید، خشونت فیزیکی یا جنایی.

د)حالت درونی (آنچه در ذهنشان میگذرد): آنها اغلب دیگران را "احمق" یا "بازنده" میدانند. قوانین را مانعی برای رسیدن به خواسته‌هایشان تلقی میکنند. به جای ترحم یا همدلی، حسرت میخورند که "دستگیر شدهاند".

مهم: بسیاری از افراد مبتلا به ASPD بدون هیچ سابقه‌ی زندان زندگی میکنند، اما در روابط شخصی و شغلی خود تخریبگر هستند. آنها میتوانند مدیران بی‌تدبیر، همکاران فریبکار، یا همسران ظاهراَ جذاب اما باطناً خالی از عاطفه باشند.

 

[HIIIS]

5. تشخیص، درمان و چالش‌های آن:​

تشخیص: باید توسط روانپزشک یا روانشناس بالینی از طریق مصاحبههای ساختاریافته و بررسی سوابق رفتاری (از جمله سابقه‌ی مشکلات رفتاری قبل از ۱۵ سالگی، مانند اختلال سلوک) انجام شود. تشخیص ASPD زیر ۱۸ سال داده نمیشود، اما اختلال سلوک (Conduct Disorder) پیش‌درآمد آن در کودکی است.

 

[HIIIS]

درمان:

الف)واقعیت تلخ: ASPD یکی از سختترین اختلالات شخصیت برای درمان است. اغلب افراد مبتلا به دنبال درمان نمیروند مگر به اجبار دادگاه، خانواده یا به دلیل مشکلات جانبی (مانند افسردگی ناشی از حبس).

ب)رویکردهای مؤثر نسبی: رواندرمانیهای شناختی-رفتاری (CBT) که بر "پیامدهای منطقی رفتار" تمرکز دارند، نه بر همدلی. آموزش مهارت‌های حل مسئله و کنترل خشم در محیطهای ساختاریافته (مثل زندان). هیچ داروی تأییدشدهای برای ASPD وجود ندارد، اما ممکن است داروهای تثبیت‌کننده خلق یا ضدافسردگی برای علائم همراه (پرخاشگری، تکانشگری) تجویز شوند.

ج)پیش‌آگهی: با افزایش سن (معمولاً پس از ۴۰ سالگی)، رفتارهای آشکاراً ضداجتماعی کاهش مییابد، اما فریبکاری، بیتوجهی به حقوق دیگران و فقدان همدلی معمولاً ماندگار است.

 

[HIIIS]

6. چالش مهم: تمایز از "خودشیفتگی بدخیم"​

اختلال شخصیت خودشیفته (NPD) و ASPD همپوشانی دارند. تفاوت کلیدی:

الف)فرد مبتلا به NPD به خاطر نیاز به تحسین و بزرگنمایی خود، دیگران را نادیده میگیرد. او معمولاً نیاز به تأیید دارد و از طرد شدن رنج میبرد.

ب)فرد مبتلا به ASPD دیگران را صرفاً "ابزار" یا "موانعی" برای رسیدن به لذت/منافع خود میبیند. کمتر به فکر تأیید شدن است و بیشتر به دنبال تحریک، هیجان یا منافع مادی فوری است. فقدان پشیمانی در ASPD بسیار عمیقتر است